1.    Ontvankelijkheid van Referral G3/08

De Voorzitter van het Europees Octrooibureau (hierna: EOB) kan de Grote Kamer om advies vragen indien zich een rechtsvraag van wezenlijk belang voordoet, of ten behoeve van de uniforme toepassing en interpretatie van het Europees Octrooiverdrag (hierna: EOV).[1] Volledigheidshalve wordt de positie van de Grote Kamer binnen de organisatiestructuur van het EOB toegelicht. 

De Grote Kamer is een orgaan binnen de organisatiestructuur van het EOB dat bevoegd is tot het nemen van beslissingen in rechtskwesties die haar worden voorgelegd door de Kamers van Beroep. Daarnaast is de Grote Kamer bevoegd tot het verstrekken van adviezen over rechtsvragen die door de Voorzitter op grond van artikel 112 lid 1 sub aanhangig worden gemaakt.[2] Hierdoor wordt de Grote Kamer gekenmerkt door een prejudicieel karakter. [3] Dit wordt bevestigd in de travaux préparatoires. Hieruit valt op te maken dat de wetgever zowel de Kamers van Beroep als de Grote Kamer heeft willen belasten met de uitoefening van diverse rechterlijke taken.[4] De jurisprudentie van de Grote Kamer maakt onderdeel uit van de geldige rechtsorde binnen het EOB.[5] Lidstaten zijn bij de toepassing en interpretatie van het EOV, in tegenstelling tot de kamers van beroep, niet gebonden aan de jurisprudentie van de Grote Kamer.[6] Toch wordt het rechterlijk karakter van de Grote Kamer (en haar leden) in de internationale jurisprudentie erkend.[7] In deze internationale context wordt de Grote Kamer ook wel een “persuasive authority”genoemd.[8] Het beoogde harmoniserend effect van de beslissingen en adviezen van de Grote Kamer is namelijk sterk afhankelijk van haar eigen overtuigend vermogen.[9] 

De werkzaamheden van de Grote Kamer bestaan in veel gevallen uit het uitleggen van bepalingen uit het EOV.[10] Naast het uitlegprotocol voor artikel 69 EOV, bevat het EOV geen algemeen protocol dat ondersteuning biedt bij de uitleg van bepalingen uit het verdrag.[11] De Grote Kamer heeft in 1984 aansluiting gezocht bij de algemene regels ter uitlegging van verdragen die zijn vastgelegd in het verdrag van Wenen betreffende het verdragenrecht (hierna: verdrag van Wenen).[12] In diezelfde beslissing heeft de Grote Kamer aangenomen dat bij het uitleggen van bepalingen uit het verdrag, rekening moet worden gehouden met de algemene beginselen van het procesrecht, het gelijkheidbeginsel en het rechtszekerheidbeginsel.[13] 

Uit een analyse van de jurisprudentie van de Grote Kamer door Schachenmann blijkt verder dat de Grote Kamer een vaste methode gebruikt voor de uitleg van bepalingen. In beginsel wordt uitgegaan van “Der Wortlaut”, ofwel de letterlijke tekst van een bepaling. De Grote Kamer onderzoekt ten eerste of de strikte, letterlijke interpretatie van de tekst wordt bevestigd door de betekenis van de woorden bezien in hun samenhang. Indien juist de samenhang in het geding is, spreekt de Grote Kamer van een zogenaamde systematische samenhang en wordt aangenomen dat het systeem een bepaald doeleinde, de ratio legis, dient.[14] Om de ratio van de bepaling te achterhalen, kunnen de travaux préperatoire geraadpleegd worden. 

1.1.   De rechtsgrond stelt drie voorwaarden

Zoals in de inleiding van dit hoofdstuk is aangehaald, geeft artikel 112 lid 1 sub b EOV de Voorzitter het recht om rechtsvragen voorleggen aan de Grote Kamer. In de literatuur wordt aangenomen dat dit artikel twee voorwaarden vereist.[15] Mijns inziens is er sprake van drie (cumulatieve) voorwaarden: (i) twee kamers van beroep hebben (ii) onderling afwijkende beslissingen genomen (iii) over een rechtsvraag van wezenlijk belang, of als gevolg van afwijkende beslissingen is een advies noodzakelijk om de eenvormige toepassing van het recht te waarborgen.[16] Daarnaast dient opgemerkt te worden dat de Grote Kamer eerst onderzoekt of voldaan is aan de derde voorwaarde.[17] 

Uit de travaux préparatoires kan worden opgemaakt dat er – tijdens de onderhandelingen over het EOV – veel discussie is geweest over de inhoud van het huidige artikel 112 EOV.[18] De inzet van de discussie was onder andere de reikwijdte van de bevoegdheid van de Voorzitter om vragen aanhangig te maken bij de Grote Kamer. Ondanks dat een algemeen verbod geen meerderheid vond, waren de verdragssluitende partijen het eens over het feit dat de bevoegdheid van de Voorzitter restrictief uitgelegd diende te worden. Deze kon slechts aangewend worden in een aantal vóóraf gedefinieerde en zeer specifieke gevallen.[19] Een ruime uitleg van deze bevoegdheid zou de Voorzitter de mogelijkheid geven om de Grote Kamer te gebruiken als consultatieafdeling. Als gevolg hiervan zou de Voorzitter rechtstreeks invloed op de inhoud van het EOV krijgen.[20] Dit was volgens de verdragssluitende partijen onverenigbaar met het doel van de bepaling en de huidige tekst van artikel 112 lid 1 sub b EOV wordt dan ook gezien als een compromis tussen de verdragssluitende partijen.[21] 

1.2.   Niet voldaan aan voorwaarde (i): “twee Kamers van Beroep”

De onderling afwijkende beslissingen waar de Voorzitter van het EOB in Referral G3/08 aan refereert, zijn allemaal gewezen door één Kamer van Beroep: Kamer 3.5.01.[22] Als gevolg hiervan dient de vraag zich aan of voldaan is aan de eerste voorwaarde. Die stelt namelijk dat er sprake moet zijn van “twee Kamers van Beroep”. 

De Grote Kamer is in het verleden geconfronteerd met een vergelijkbare vraag.[23] Destijds was er sprake van onderling afwijkende beslissingen, gewezen door de Juridische Kamer van Beroep. De Grote Kamer overwoog in die beslissing dat een restrictieve lezing van onverenigbaar was met de doelstelling van de bepaling, namelijk het waarborgen van de uniforme uitleg van het EOV. In overweging 1.2. merkte de Grote Kamer op dat “This is particularly true for the referral by the President of the EPO (…) which is dependent upon the existence of conflicting decisions. If his power of referral were to be defined by a restrictive reading of the term “two Boards of Appeal” based on organisational structure, then no referrals would be possible with respect to the Legal board of Appeal, which is one organisational unit only.”[24]   

Indien we kijken naar de literatuur, stelt Joos dat niet de voorwaarde “twee kamers van beroep”, maar juist het bestaan van “onderling afwijkende beslissingen” bepalend is voor de ontvankelijkheid van een Referral.[25] Ook Moufang legt de nadruk op de tweede voorwaarde en stelt dat de Voorzitter de bevoegdheid moet hebben om rechtsvragen aan de Grote Kamer voor te leggen indien hij van mening is dat de “onderling afwijkende beslissingen” blijk geven van een onjuiste rechtsopvatting.[26] In tegenstelling tot de eerdergenoemde auteurs, stellen Teschemacher en Moser dat – uitgaande van de travaux préparatoires en jurisprudentie – de eerste voorwaarde restrictief dient worden uitgelegd. Er kan slechts aan deze voorwaarde worden voldaan indien er sprake is van twee verschillende kamers, aangeduid door twee verschillende nummers (bijvoorbeeld 3.5.01 en 3.5.02). [27] De Grote Kamer voegt hier in een latere beslissing aan toe dat aan deze voorwaarde is voldaan indien de beslissingen zijn gewezen zijn door één Kamer van Beroep, echter in een geheel andere bezetting.[28] 

Met betrekking tot Referral G3/08 kan het volgende worden opgemerkt. Alle beslissingen waar de Voorzitter aan refereert, zijn gewezen door één Kamer van Beroep (3.5.01). Daarnaast is de samenstelling van deze Kamer in een tijdsbestek van 17 jaar slechts enkele keren gewijzigd. Zo is het voorzitterschap van de heer van den Bergh overgenomen door de heer Steinbrener. Meerdere leden van Kamer 3.5.01 dienden onder beide voorzitters.[29] Er is dus geen sprake van een ‘geheel andere bezetting’. Op basis van de literatuur en jurisprudentie van de Grote Kamer kan worden aangenomen dat niet is voldaan aan de eerste voorwaarde uit artikel 112 lid 1 sub b EOV. 

Vreemd genoeg wijkt de Grote Kamer in zijn advies af van zijn eerdere jurisprudentie en stelt dat: “Lack of uniform application which warrants a referral may also happen within a single Board as an organisational unit, no matter whether Legal or technical, and therefore no distinctions should be made between the Legal Board of Appeal (case G 4/98) and a Technical Board of Appeal. It would be too limiting to declare a referral by the President inadmissible simply because the formal requirement […] has not been fulfilled. At least this holds true when […] the Board of Appeal has delivered the allegedly different decisions in different compositions.”[30] Volgens de Grote Kamer is de tweede voorwaarde uit artikel 112 lid 1 sub b EOV doorslaggevend voor het bepalen van de ontvankelijkheid van een Referral.[31] 

Mijns inziens geeft de Grote Kamer hiermee blijk van een onjuiste rechtsopvatting. Bij het beoordelen van de ontvankelijkheid van een Referral wordt – zo het de Grote Kamer schikt – het zwaartepunt van de toets verschoven van de eerste voorwaarde naar de tweede. Dit komt de rechtszekerheid niet ten goede. 

1.3.   Niet voldaan aan voorwaarde (ii): “onderling afwijkende beslissingen”

De tweede voorwaarde uit artikel 112 lid 1 sub b EOV vereist het bestaan van “onderling afwijkende beslissingen”.[32] Evenals bij de interpretatie van de eerste voorwaarde, wordt ook deze tweede voorwaarde gekenmerkt door enige ambiguïteit.[33] De oorzaak hiervoor is gelegen in het feit dat de vertaling van de tekst “onderling afwijkende beslissingen” in de drie officiële talen van het EOB, zijnde Engels, Duits en Frans, verschillende uitkomsten geeft.[34] Als gevolg hiervan is het onduidelijk wat de wetgever precies verstaat met de letterlijke betekenis van deze voorwaarde. Op grond van artikel 31 van het verdrag van Wenen dient ambiguïteit in Internationale Verdragen – zoals het EOV – te worden uitgelegd aan de hand van het doel en het voorwerp van een bepaling.[35] Om het voorwerp en doel van deze bepaling te achterhalen kunnen de travaux préparatoires en literatuur mogelijk uitkomst bieden. 

Uit de travaux préparatoires blijkt dat artikel 112 lid 1 sub b gezien kan worden als een compromis in een discussie tussen de verdragssluitende partijen.[36] Deze discussie ging over de reikwijdte van de bevoegdheid van de Voorzitter om de Grote Kamer te raadplegen. Steinbrener merkt hier over op dat: “[…] die Mehrheitsmeinung zwar […] diese Befugnisse auf konkrete Fallkonstellationen begrenzt sehen wollte. […] Der Hauptgrund hierfür ist im Gerichtscharakter der Großen Beschwerdekammer zu sehen, der die Rolle einer beratende Rechtsabteilung ausschließt […] Die Vorlagebefugnis des Präsidenten sollte sich somit ausschließlich auf voneinander abweichende konkrete Einzelfallenentscheidungen zweier Beschwerdekammern stützen”.[37] Volgens de wetgever is de interpretatie en uitleg van het EOV een taak die is voorbehouden aan de Kamers van Beroep. Slechts indien de eenvormige toepassing van het recht binnen het Europees octrooisysteem in gevaar komt, is het de taak van de Voorzitter en Grote Kamer om deze te herstellen. Echter, buiten het doel en het voorwerp van de bepaling, kan de letterlijke betekenis van de tekst “onderling afwijkende beslissingen” op grond van de travaux préparatoires niet worden vastgesteld. 

In de literatuur wordt aangenomen dat beslissingen “onderling afwijken” indien er sprake is van: “ein divergierendes obiter dictum”. [38] Ook deze frase geeft mijns inziens niet veel handvaten voor de inhoudelijke beoordeling van beslissingen die door de Voorzitter als “onderling afwijkend” worden aangemerkt. Verder blijkt uit de literatuur dat – naast de bovenstaande betekenis – er ook een tweede betekenis kan worden toegekend aan deze voorwaarde.[39] Zo dient er onderscheid te worden gemaakt tussen “onderling afwijkende beslissingen” en rechtsontwikkeling. Joos stelt dat: “On the other hand it is necessary to draw a distinction between contradictory decisions and developments in case law.[40] Deze tweede betekenis geeft een Kamer van Beroep de ruimte om, mits voldoende onderbouwd, af te wijken van zijn eerdere opvattingen. Tevens kan het voorkomen dat een andere Kamer van Beroep eerdere opvattingen inhoudelijk toetst en tot de conclusie komt dat deze op een verkeerde ofwel gedateerde zienswijze berusten.[41] 

Uit de jurisprudentie van de Grote Kamer blijkt dat slechts één keer eerder een Referral niet ontvankelijk werd verklaard omdat deze niet aan de tweede voorwaarde voldeed.[42] Het advies van de Grote Kamer bevatte echter geen richtlijnen voor de beoordeling van beslissingen die “onderling afwijkend” werden geacht. In zijn advies inzake Referral G3/08 refereert de Grote Kamer aan het “current constitutional thinking” binnen de verdragssluitende partijen.[43] Volgens de Grote Kamer kan hieruit worden afgeleid dat er sprake is van “onderling afwijkende beslissingen” indien: “[…]there is a divergence or, better, conflict in the case law making it difficult if not impossible for the Office to bring its patent granting practice into line with the case law of the Boards of Appeal”.[44] De Grote Kamer stelt dan ook vast dat deze tweede voorwaarde restrictief dient worden uitgelegd. [45] Als gevolg hiervan kan slechts aan deze voorwaarde worden voldaan indien er sprake is van “conflicterende beslissingen”. [46] 

Op basis van de travaux préparatoires, literatuur en jurisprudentie kan worden vastgesteld dat er slechts sprake is van “onderling afwijkende beslissingen” indien twee Kamers van Beroep “conflicterende beslissingen” hebben genomen over een leerstuk. Er dient echter onderscheid gemaakt te worden tussen “conflicterende beslissingen” en rechtsontwikkeling. Indien er sprake is van rechtsontwikkeling, kan niet worden voldaan aan deze tweede voorwaarde en wordt een Referral niet ontvankelijk verklaard. 

Met betrekking tot Referral G3/08 kan het volgende worden opgemerkt. Zoals in de inleiding van dit hoofdstuk is opgemerkt, worden in verschillende ingezonden stukken vraagtekens geplaatst bij de ontvankelijkheid van deze Referral wegens het ontbreken van “onderling afwijkende beslissingen”.[47] In het advies van de Grote Kamer wordt slechts één geval van conflicterende beslissingen geïdentificeerd. Het betreft de beslissingen IBM / Computer Program Product en Clipboard formats / Microsoft.[48] Deze beslissingen zijn door de Voorzitter geciteerd in relatie tot de vraag of een computerprogramma van octrooieerbaarheid is uitgesloten indien de aanvrager het expliciet als een computerprogramma claimt.[49] 

De Kamer van Beroep komt in beslissing T 1173/97 tot de conclusie dat; “with regard to the exclusions under Article 52(2) and (3) EPC, it does not make any difference whether a computer program is claimed by itself or as a record on a carrier […]”[50] Vrij vertaald werd in deze beslissing aangenomen dat het een computerprogramma aan technisch karakter ontbrak, zelfs als dit programma zich op een drager bevond. Zeven jaar later stelde dezelfde Kamer van Beroep zich in beslissing T 434/03 – verwijzend naar beslissing T 258/03 – echter op het standpunt dat:”The subject-matter of claim 5 has technical character since it relates to a computer readable medium, i.e. a technical product involving a carrier.”[51] Vrij vertaald wordt in deze beslissing aangenomen dat juist het feit dat een computerprogramma zich op een drager bevindt, technisch karakter aan de uitvinding toevoegt. 

Nadat de Grote Kamer heeft vastgesteld dat er daadwerkelijk sprake is van twee conflicterende beslissingen, wordt vervolgens onderzocht of er sprake is van rechtsontwikkeling. Hierbij zijn onder andere de volgende aspecten van belang: (i) het tijdsbestek tussen de beslissingen, (ii) het feit dat de Kamer van Beroep onvoldoende gemotiveerd afwijkt van eerdere standpunten en (iii) het gegeven dat het standpunt uit de eerdere beslissing niet in latere beslissingen is geciteerd in relatie tot dit punt. 

Samenvattend komt de Grote Kamer tot de conclusie dat: “[…] there is no divergence which would make the referral of this point to the Enlarged Board of Appeal by the President admissible.”[52] Mede op basis van de hoeveelheid ingezonden stukken komt de Grote Kamer mijns inziens tot de juiste conclusie. In een recente publicatie van Pila worden echter vraagtekens geplaatst bij de logica die de Grote Kamer volgt, evenals bij de doctrinaire en theoretische samenhang.[53] Het onderwerp van deze publicatie valt echter buiten het kader van deze scriptie. 

1.4.   Er is voldaan aan voorwaarde (iii): “een rechtsvraag van wezenlijk belang”

De derde en laatste voorwaarde van artikel 112 lid 1 sub b vereist een situatie die het indienen van een Referral door de Voorzitter rechtvaardigt. Deze situatie doet zich voor indien de eenvormige toepassing van het recht in gevaar komt of er zich een rechtsvraag van wezenlijk belang aandient. Met betrekking tot Referral G3/08 kan het volgende worden opgemerkt. De Voorzitter verwijst in de Referral naar de problematiek rondom de uitleg van het leerstuk aangaande in computers geïmplementeerde uitvindingen. Over de vraag of dit leerstuk kan worden gezien als een rechtsvraag van wezenlijk belang bestaat weinig verwarring. 

De Grote Kamer deelt de mening van de Voorzitter en stelt dat: “Given the economic significance of such inventions in many technical fields, plus the consequent heated public debate on their patentability and the many cases before the EPO’s Technical Boards and various national courts, the fundamental importance of the genereal subject addressed by the questions referred is not open to serious doubt.”. [54] 

1.5.   Conclusie

Op basis van dit eerste deel kunnen de volgende conclusies getrokken worden. De Voorzitter van het EOB heeft op de juiste rechtsgrond – zijnde artikel 112 lid 1 sub b – rechtsvragen aanhangig gemaakt bij de Grote Kamer. 

Er kunnen echter vraagtekens geplaatst worden bij de vraag of de Juridische Kamer zijn huiswerk goed heeft gedaan bij het opstellen van de rechtsvragen. In 2006 kwam de Voorzitter nog tot de conclusie dat er geen juridische basis bestond voor het indienen van rechtsvragen bij de Grote Kamer.[55]  Twee jaar later, kwam de (nieuwe) Voorzitter tot een andere conclusie. Vreemd genoeg citeert de Voorzitter in Referral G3/08 alleen beslissingen die gewezen zijn voor 2007, dus kan de vraag gesteld worden wat er – buiten het nieuwe Voorzitterschap – in één jaar gewijzigd is.[56] 

Nadat de Grote Kamer heeft vastgesteld dat het leerstuk aangaande in computers geïmplementeerde uitvindingen aangemerkt kan worden als een rechtsvraag van wezenlijk belang, komt zij tot de conclusie dat er slechts één situatie geïdentificeerd kan worden waar conflicterende beslissingen gewezen zijn. Het feit dat deze beslissingen zijn gewezen door één Kamer van Beroep is niet bepalend voor de ontvankelijkheid van een Referral. Vervolgens komt de Grote Kamer tot de conclusie dat er geen sprake is van conflicterende beslissingen, maar rechtsontwikkeling. Als gevolg hiervan is de Voorzitter niet ontvankelijk verklaard in haar verzoek. 

Deze tekst is ook te downloaden in het .PDF formaat.
 

[1] Zie ook: Gielen 2007, p. 37 en Singer / Stauder, EPC – Vol 2. p. 385 onder 31. 

[2] Artikel 15 j° Artikel 22 EOV. 

[3] D. Willems, ‘De Octrooirechtelijke Bescherming van Software. Een analyse van de juridische en economische aspecten binnen de Europese configuratie’, Gent, 2009, p. 24. 

[4] Doc. 4344/IV/63, ‘The Proceedings of the 8th and 9th meetings of the EEC Patents Working Party’, blz. 72 en Doc. 7669/IV/63, p. 36 en p. 44. 

[5] G. Paterson, ‘Development of the procedure and jurisdiction of the Enlarged Board of Appeal’, The Law and Practice of the Enlarged Board of Appeal of the EPO during its First Ten Years, 1996, p. 65. 

[6] S. Steinbrener, ‘Zur Frage der Zulässigkeit einer Vorlage an die Große Beschwerdekammer nach Art. 112 EPÜ’, GRUR International, 8-9/2008, p. 713 e.v. 

[7] Zo noemt Lord Hoffmann de leden “Judges in all but name” (Merrell Dow v. H.N. Norton & Co. Ltd., House of Lords, 1996 RPC 76, p. 82. ) en Judge Jacob bestempeld de afdelingen als “Expert Courts”(ex parte Lenzing, High Court, 1997 RPC 245, 277). 

[8] Merrel Dow v. Norton, 1996 RPC 76 onder 4 (HL). 

[9] R. Teschemacher, J. Pagenberg, ‘The Inescapable Trap – A Case for Reconsideration?’, in: W. Prinz zu Waldeck und Pyrmont e.a. (red.), Patents and Technological Progress in a Globalized World, Heidelberg: Springer 2009, p. 481. 

[10] Schachenmann 2008, p. 704. 

[11] Schachenmann 2008, p. 704, onder 1. 

[12] G_1/83,  5 december 1984. 

[13] Schachenmann 2008, p. 704, onder 1.. 

[14] Schachenmann 2008, p. 705, onder d.. 

[15] Zie: J. Pila, ‘Software Patetns, Separation of Powers, and Failed Syllogisms…’, Oxford Legal Research Paper Series 48/2010, p. 13,  en Singer / Stauder 2003, p. 284. 

[16] G_10/91, OJ 1993 p. 420, G_3/93, OJ 1995 p. 18 en G_4/98, OJ 03/2001 p. 131. 

[17] Steinbrener 2008, p. 717. 

[18] Steinbrener 2008, p. 713.   

[19] Steinbrener 2008, p. 715. 

[20] Steinbrener 2008, p. 718. 

[21] Steinbrener 2008, p. 718. 

[22] Zie ook: Prof. Dr. Dres. J.H. Straus, amicus curiae brief, p. 3. 

[23] G_4/98, Designation fees, OJ EPO 3/2001. 

[24] G_4/98, Designation fees, OJ EPO 3/2001, p. 8, overweging 1.2. 

[25] Singer / Stauder 2003, Artikel 112 onder 30. 

[26] Schulte, Artikel 112, onder 42. 

[27] R. Teschemacher, ‘Der Beitrag des Prasidenten des Europaische Patentamts zur Rechtsprechung der Grossen Beschwerdekammer – Eine erste Bestandsaufnahme’, GRUR 1993, p. 320 en Moser, Munchner Gemeinschaftskommentar, 1997, editie 20. 

[28] G_1/04 16 december 2005, blz. 16 onder 1. 

[29] Amicus Curiae Brief Prof. Dr. Dres. h.c. J. Straus, zie punt 4.1.1. 

[30] Opinion in G_0003/08, p. 9, overweging 6. 

[31] Opinion in G_0003/08, p. 9, overweging 7. 

[32] Letterlijke vertaling van de zinsnede “different decisions”. 

[33] Pila 2010, p. 14. 

[34] Artikel 14 lid 1 j° 177 lid 1 EOV. 

[35] Artikel 31 lid 1 stelt dat: “A treaty shall be interpreted in good faith in accordance with the ordinary meaning to be given to the terms of the treaty in their context and in the light of its object and purpose”. 

[36] Steinbrener 2008, p. 715. 

[37] Steinbrener 2008, p. 715. 

[38] Steinbrener 2008, p. 717. 

[39] Singer / Stauder, EPC Vol. 2, p. 284, noot 30. 

[40] Singer / Stauder, EPC Vol. 2, p. 284, noot 30. 

[41] Zie ook: Singer / Stauder, EPC Vol. 2, p. 284, noot 30, en Steinbrener 2008, p. 717. 

[42] G_3/95, OJ EPO 1996, p. 169 

[43] Opinion in G_0003/08, p. 11, overweging 7.2.1. 

[44] Opinion in G_0003/08, p. 11, overweging 7.2.6. 

[45] Opinion in G_0003/08, p. 2, Headnote 3. 

[46] Opinion in G_0003/08, p. 2, Headnote 3. 

[47] Pila 2010, p. 11. 

[48] T_1173/97, IBM / Computer Program Product¸ OJ EPO 10/1999, p. 609 en T_424/03, Clipboard formats / Microsoft, niet gepubliceerd in OJ EPO. 

[49] In het kader van deze scriptie wordt aansluiting gezocht bij de Nederlandse vertaling van de vragen uit Referral G_0003/08 door Willems in: D. Willems, ‘De Octrooirechtelijke Bescherming van Software. Een analyse van de juridische en economische aspecten binnen de Europese configuratie’, Gent, 2009, p. 46. 

[50] T_1173/97, IBM / Computer Program Product, OJ EPO 10/1999, overweging 13, p. 609. 

[51] T_434/03, Clipboard formats / Microsoft, niet gepubliceerd in OJ EPO, overweging 5.3.  

[52] Opinion in G_0003/08, Headnote 6, p 3. 

[53] Pila 2010, p. 12. 

[54] G_0003/08, paragraaf 4.2, p. 6. 

[55]  Open brief van Alain Pompidou, ‘Re: Court of Appeal Judgement [2006] EWCA Civ 1371’, via (<http://www.ipo.gov.uk/pro-types/pro-patent/p-law/p-pn/p-pn-subjectmatter/p-pn-subjectmatter-letter.htm> laatst bezocht op 22 juli 2010). 

[56] The IPKat, ‘More on that Referral’, via (http://ipkitten.blogspot.com/2008/10/more-on-that-referral.html > laatst bezocht op 10 augustus 2010).

Ik ben benieuwd!

Remco

Bron: Managing IP

Op dinsdag (16 februari 2010) heeft de EBoA een uitspraak gedaan in de zaak G 1/07 (MR methods for imaging pulmonary and cardiac vasculature and evaluating blood flow using dissolved polarized Xe). De vragen die eerder aanhangig zijn gemaakt worden als volgt door de EBoA beantwoord:

“For the record, the Enlarged Board has ruled as follows:

“1. A claimed imaging method in which, when carried out, maintaining the life and health of the subject is important and which comprises or encompasses an invasive step representing a substantial physical intervention on the body which requires professional medical expertise to be carried out and which entails a substantial health risk even when carried out with the required professional care and expertise, is excluded from patentability as a method for treatment of the human or animal body by surgery pursuant to Article 53(c) EPC.

2a. A claim which comprises a step encompassing an embodiment which is a “method for treatment of the human or animal body by surgery” within the meaning of Article 53(c) EPC cannot be left to encompass that embodiment.

2b. The exclusion from patentability under Article 53(c) EPC can be avoided by disclaiming the embodiment, it being understood that in order to be patentable the claim including the disclaimer must fulfil all the requirements of the EPC and, where applicable, the requirements for a dlsclaimer to be allowable as defined in decisions G 1/03 and G 2/03 of the Enlarged Board of Appeal.

2c. Whether or not the wording of the claim can be amended so as to omit the surgical step without offending against the EPC must be assessed on the basis of the overall circumstances of the individual case under consideration.

3. A claimed imaging method is not to be considerred as being a “treatment of the human or animal body by surgery” within the meaning of Article 53(c) EPC merely because during a surgical intervention the data obtained by the use of the method immediately allow a surgeon to decide on the course of action to be taken during a surgical intervention”. 

Met deze uitspraak bevestigd – kort samengevat – de algemeen aanvaarde leer op het gebied van disclaimers. 

De tweede uitspraak deze week geeft een antwoord op de vraag of een nieuw doseringsschema op grond van het geamendeerde Europees Octrooiverdrag in aanmerking kan komen voor een octrooi. In G2/08 wordt deze vraag als volgt beantwoord:

“The questions referred to the Enlarged Board of Appeal are answered as follows: 

Question 1: Where it is already known to use a medicament to treat an illness, Article 54(5) EPC does not exclude that this medicament be patented for use in a different treatment by therapy of the same illness.

Question 2: Such patenting is also not excluded where a dosage regime is the only feature claimed which is not comprised in the state of the art.

Question 3: Where the subject matter of a claim is rendered novel only by a new therapeutic use of a medicament, such claim may no longer have the format of a so called Swiss-type claim as instituted by decision G 5/83.

Kort samengevat komt het er op neer dat artikel 54 lid 4 van het Europees Octrooiverdrag het niet uitsluit dat een bekend geneesmiddel voor een ziekte in een andere behandelmethode voor dezelfde ziekte in aanmerking kan komen voor een octrooi. Daarnaast kan ook een nieuw doseringsregime dat nog geen onderdeel uitmaakt van de huidige stand der techniek in aanmerking komen voor octrooirechtelijke bescherming.

Nu maar hopen dat er snel een uitspraak komt in de G3/08 zaak die betrekking heeft op de octrooieerbaarheid van in computers geimplementeerde uitvindingen. Laat ik daar nu net mijn scriptie over schrijven…

Remco

Remco

Eenmaal op de vakantiebestemming aangekomen en gevestigd in een comfortabele ligstoel aan de zee (laat ik dat snel even op Twitter zetten) pak ik mijn iPhone om die-en-die nog even te sms’en dat we goed zijn aangekomen. O, ik heb via Hyves een mailtje. Nou, ik mail nog wel even terug. Enzovoorts enzovoorts. Aan het eind van de vakantie bekruipt mij het gevoel alsof ik helemaal niet ben weggeweest, weten al mijn ‘followers’ al wat ik op vakantie heb gedaan en ontvang ik een telefoonrekening van heb ik me jou daar! Dit alles heeft me aan het denken gezet.

Vanuit een zakelijk perspectief zie ik zeker de voordelen in het gebruik van social media zoals Twitter, Facebook, Hyves en LinkedIn. Op persoonlijke basis neig ik echter steeds meer te geloven dat de intensieve zelfprofilering die veelal gekenmerkt wordt door narcistische trekken via sociale media leidt tot afbreuk aan de reputatie – en daarmee de geloofwaardigheid – van de desbetreffende auteurs. In navolging op het voorgaande heb ik een zorgvuldige afweging gemaakt hoe ik de verschillende social media in de toekomst ga gebruiken.

Als volgt: Twitter zie ik niet langer als een persoonlijk dagboek maar eerder als een efficiënt medium dat mijn persoonlijke bevindingen doorschakelt naar zowel mijn persoonlijk weblog, Facebook als mede Hyves. Het laatstgenoemde medium ga ik echter minder gebruiken. Facebook heeft wat mij betreft Hyves definitief van de ‘eerste plaats’ gestoten. Voor mijn gevoel oogt Facebook professioneler en ‘leeft’ het meer. Maurice heeft dit gevoel onlangs goed uiteengezet.

Zo, ik duik de keuken in om een lekker hapje te koken. O, en nu we het er toch over hebben; mocht je iemand weten die een keuken vrij heeft, hoor ik dat natuurlijk graag!

#Twexit!

“Tijd voor iets anders!”, bedacht ik me. De oproepen via online communicatiekanalen gaven niet het gewenste effect, dus vallen we terug op de traditionele media. De onderstaande flyer zal ik de aankomende weken door Amsterdam verspreiden, in de hoop hier meer relevante reacties uit volgen.

P.s. Mocht u naar aanleiding van deze flyer mijn site bezoeken, dan wil ik u alvast bedanken voor deze moeite. Neem gerust contact met mij op, per voorkeur via e-mail.

Update
Vandaag (dinsdag 22 september) heb ik de Plantagebuurt, Alexanderkade en de Nieuwe Herengracht bezocht. Morgen staat het Java-eiland op ‘t program.

Update (2)
Afgelopen dagen ben ik door ‘oud-zuid’ (van Eeghenstraat, Koninginneweg en Apollolaan), en ‘west’ (Haarlemmerdijk, Kinkerstraat) gewandeld. Nu is het hopen op positieve reacties.

“Hey, wat kijk je” of woorden van overeenkomstige strekking kwamen mijn kant op. Normaliter geef ik geen gehoor aan dit soort opmerkingen, vandaag wel. Een kleine samenvatting van de daarop volgende conversatie. Ondergetekende: “Waarom de agressieve toon, waar is dat voor nodig? Val ik je lastig of iets dergelijks?” Antwoord: “Niet zo bijdehand, ik ken jouw soort mensen wel, vuile racist dat je bent“. Niet iets waar ik dagelijks voor wordt uitgemaakt, maar dat terzijde. “Sorry, maar ik vraag me toch echt af hoe je aan mijn houding enige vorm van racisme kunt aflezen?” “Ja, gewoon je discrimineert ons“.

Tsja, wat moet ik hier nu mee was de vraag die door mijn hoofd spookte. Een discussie over de definitie van het containerbegrip discriminatie leek me geen goede optie. Wat dan wel? Ondergetekende: “Sorry dat ik je het gevoel geef dat ik jou discrimineer. Kun je, en zo ja wil je aangeven wat uit mijn houding jou dat gevoel geeft?” Reactie: “………”.  Ondergetekende: “Nee? Eigenlijk vind ik dan dat je niet zo maar dit soort zware beschuldigen mag uitten. Eigenlijk hebben we allebei veel met elkaar gemeen: we zijn Nederlanders, wonen allebei in dezelfde buurt en zijn op het zelfde tijdstip in de buurt van de Albert Heijn.” Reactie: “Tsss, ok meneer“. ~ einde conversatie ~.

Voor de goede orde: ik wil hier helemaal geen verhaal in de categorie ‘wijsneus’ schetsen. Wat ik wel wil, is aantonen dat er met een dialoog soms veel meer bereikt wordt dan met een monoloog. Tolerantie en verdraagzaamheid kennen meerdere verschijningsvormen. Ik hoop dat je aan me denkt op het moment dat je zelf in een dergelijke situatie beland.

Toch smaken de chips en het biertje vanavond een stuk minder lekker.

Mijn voormalige coach – die ik overigens tot op de dag van vandaag dankbaar ben voor zijn feedback, inzichten en opmerkingen – heeft me kennis laten maken met de wondere wereld van het Neuro-Linguïstisch Programmeren (afgekort: NLP). Voor de lezers die nu willen afhaken; niet doen, dit verhaal heeft wel degelijk een essentie.

Over NLP ga ik het niet hebben. Wel zou ik je willen vragen een paar minuten van jouw kostbare tijd te investeren in jezelf. Hoe? Kijk en luister hoe een van de grondleggers van NLP uiteenzet wat de kern en het doel is van persoonlijke ontwikkeling. Kort samengevat en in mijn interpretatie is de vraag simpel: waarom doen we wat we doen, en – niet geheel onbelangrijk – hoe kunnen we het in de toekomst beter doen?

Evenals ondergetekende,  houdt de bovenstaande vraag vriend en persoonlijke inspiratiebron Sietse Bakker al enige tijd bezig. Zijn opvatting over dit vraagstuk spreekt mij persoonlijk erg aan en ik wil het dan ook graag met je delen. Zou het namelijk niet fantastisch zijn als je jouw leven in het volgende woord kunt samenvatten: Wow?!

Kijk voor handige en praktische tips eens op zijn site: How to live Wow!